zgodność z prawem UE
AI Act – co musisz wiedzieć i co powinieneś zrobić
Unia Europejska uchwaliła pierwsze na świecie kompleksowe prawo regulujące sztuczną inteligencję. Część przepisów już obowiązuje. Sierpień 2026 to data, do której większość firm musi być gotowa. Pomogę Ci przez to przejść – konkretnie i bez paniki.
Co to jest AI Act?
AI Act (Rozporządzenie UE 2024/1689) to pierwsze na świecie prawo kompleksowo regulujące systemy sztucznej inteligencji. Obowiązuje bezpośrednio we wszystkich krajach UE – bez potrzeby osobnych ustaw krajowych.
Kluczowa zasada: im większe ryzyko, tym więcej obowiązków. AI Act dzieli systemy na cztery kategorie – od zakazanych po te z minimalnymi wymogami.
Nie dotyczy tylko gigantów technologicznych. Jeśli Twoja firma używa AI do rekrutacji, oceny klientów, obsługi wniosków kredytowych albo buduje własne narzędzia AI – AI Act dotyczy Ciebie bezpośrednio.
Kluczowe terminy
1 sierpnia 2024
AI Act wchodzi w życie
Rozporządzenie opublikowane, liczniki terminów startują.
2 lutego 2025
Zakazy absolutne i AI literacy
Zakazy absolutne (social scoring, manipulacja biometryczna) + obowiązek AI literacy (szkolenia pracowników z AI – Art. 4). To już prawo. Firmy, które tego nie robią, łamią przepisy.
2 sierpnia 2025
Obowiązki dla modeli GPAI
Obowiązki dla modeli AI ogólnego przeznaczenia (GPAI). Kary administracyjne stają się możliwe.
2 sierpnia 2026
Pełne obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka
Dokumentacja, zarządzanie ryzykiem, nadzór człowieka, rejestracja w bazie EU AI. Kary do 35 mln EUR lub 7% globalnego obrotu.
Cztery kategorie ryzyka – gdzie jesteś?
Praktyki zakazane
Przykłady: social scoring obywateli, manipulacja podprogowa, masowy scraping twarzy z internetu.
Zakaz obowiązuje od 2.02.2025
Wysokie ryzyko – najwięcej obowiązków
Przykłady: AI w rekrutacji i ocenie pracowników, scoring kredytowy, systemy medyczne, AI w edukacji decydujące o ocenach.
Obowiązki: dokumentacja techniczna, zarządzanie ryzykiem, nadzór człowieka, rejestracja w EU AI database.
Pełne obowiązki od 2.08.2026
Ograniczone ryzyko – obowiązki przejrzystości
Przykłady: chatboty, generatory treści, systemy rekomendacji.
Obowiązki: obowiązek informowania użytkownika, że rozmawia z AI.
Obowiązuje od 2.08.2026
Minimalne ryzyko – brak specjalnych wymogów
Przykłady: filtry spamu, AI w grach, wewnętrzne narzędzia pomocnicze.
Obowiązki: brak formalnych, zalecane dobre praktyki.
Brak wymagań formalnych
Jaka jest rola Twojej firmy?
AI Act rozróżnia cztery role. Twoje obowiązki zależą od tego, którą z nich pełnisz – często więcej niż jedną jednocześnie.
Dostawca (Provider)
Tworzysz lub rozwijasz system AI i wprowadzasz go na rynek pod własną marką. Największy zakres obowiązków – dokumentacja, certyfikacja, monitoring.
Podmiot stosujący (Deployer)
Używasz gotowego systemu AI w swojej działalności (np. ChatGPT, Claude, narzędzia AI od zewnętrznych dostawców). Większość polskich firm to właśnie deployer. Masz swoje obowiązki – nawet jeśli AI „tylko kupiłeś".
Najczęstsza rolaImporter
Wprowadzasz na rynek UE system AI wyprodukowany poza UE. Odpowiadasz za zgodność z AI Act tak jak dostawca.
Dystrybutor
Udostępniasz system AI na rynku UE, ale go nie tworzysz. Odpowiadasz za weryfikację zgodności produktu.
Jak przeprowadzę Twoją firmę przez AI Act
Audyt AI w firmie
Inwentaryzacja wszystkich systemów AI używanych w organizacji – oficjalnych i shadow AI. Określamy rolę firmy (dostawca/deployer) i kategorię ryzyka każdego systemu. Wynik: pełna mapa ryzyk i braków.
Plan zgodności
Na podstawie audytu przygotowuję konkretny plan działania: co wymaga dokumentacji, jakie szkolenia trzeba przeprowadzić, co należy wdrożyć przed sierpniem 2026. Bez prawniczego żargonu – tylko lista zadań z priorytetami.
Wdrożenie i szkolenia
Pomagam wdrożyć procedury, przygotować politykę AI w firmie, przeprowadzić szkolenia zespołu z AI literacy (wymóg Art. 4, który już obowiązuje). Możliwa współpraca z prawnikiem specjalizującym się w AI Act – jeśli sytuacja tego wymaga.
Najczęstsze pytania
Czy AI Act dotyczy małych firm?
Tak – jeśli korzystasz z AI w pracy, AI Act Cię dotyczy. Skala obowiązków zależy od tego, jakich systemów używasz i w jaki sposób. Dobre wieści: dla małych firm i startupów kary liczone są od niższej z wartości (procent obrotu lub kwota stała), co daje pewną ulgę.
Używamy ChatGPT do pisania maili. Czy to już „wysokie ryzyko"?
Nie. Używanie ChatGPT czy Claude jako narzędzia pomocniczego przez pracowników (treści, podsumowania, analiza) zazwyczaj nie kwalifikuje się jako system wysokiego ryzyka. Problem pojawia się, gdy integrujesz API tych modeli we własnym systemie do podejmowania decyzji – np. automatyczny skoring wniosków, ocena CV bez udziału człowieka.
Co to jest AI literacy i czy naprawdę już obowiązuje?
Tak, obowiązuje od 2 lutego 2025. Art. 4 AI Act nakłada obowiązek zapewnienia „wystarczającego poziomu kompetencji w zakresie AI" u każdego pracownika mającego kontakt z systemami AI. Musi być udokumentowany. Nie chodzi o kurs programowania – chodzi o zrozumienie jak działa AI, jakie ma ograniczenia i jak bezpiecznie z niej korzystać.
Jakie są kary za naruszenie AI Act?
Zależą od kategorii naruszenia. Za zakazane praktyki (Art. 5) – do 35 mln EUR lub 7% globalnego obrotu. Za niespełnienie wymogów dla systemów wysokiego ryzyka – do 15 mln EUR lub 3% obrotu. To więcej niż maksymalne kary z RODO. Kary za systemy wysokiego ryzyka są egzekwowalne od 2 sierpnia 2026.
Co to jest Digital Omnibus i czy zmienił AI Act?
Digital Omnibus to propozycja Parlamentu Europejskiego z 2025/2026 r., która przesuwa część obowiązków AI Act i upraszcza dokumentację – szczególnie dla mniejszych firm. Kluczowe terminy (sierpień 2026) pozostają jednak w mocy. Zmiany są jeszcze procedowane – doradzam nie czekać na finalne decyzje.
Nie czekaj na sierpień 2026
Obowiązek szkoleń AI literacy obowiązuje już teraz. Audyt procesów zajmuje tygodnie – nie godziny. Im wcześniej zaczniesz, tym mniej będzie kosztować.
Umów bezpłatną konsultację