AI Act – co musisz wiedzieć i co powinieneś zrobić

Tak – jeśli korzystasz z AI w pracy, AI Act Cię dotyczy. Skala obowiązków zależy od tego, jakich systemów używasz i w jaki sposób. Dobre wieści: dla małych firm i startupów kary liczone są od niższej z wartości (procent obrotu lub kwota stała), co daje pewną ulgę.

Nie. Używanie ChatGPT czy Claude jako narzędzia pomocniczego przez pracowników (treści, podsumowania, analiza) zazwyczaj nie kwalifikuje się jako system wysokiego ryzyka. Problem pojawia się, gdy integrujesz API tych modeli we własnym systemie do podejmowania decyzji – np. automatyczny skoring wniosków, ocena CV bez udziału człowieka.

Częściej niż się wydaje. Obowiązek z art. 50 ust. 4 dotyczy treści spełniających definicję deepfake'a, a po wytycznych Komisji Europejskiej z maja 2026 rozumie się ją szeroko: treść nie musi przedstawiać realnej osoby, wystarczy, że przypomina realistyczny obiekt. Wygenerowany przez AI produkt w gazetce reklamowej, wizualizacja mieszkania z dogenerowanymi meblami czy lektor z syntetycznym głosem – to wszystko wymaga oznaczenia. Rysunek smoka już nie, bo smoki nie istnieją. Poprawa ostrości czy kolorystyki zdjęcia to nie deepfake, ale daleko idąca modyfikacja tworząca wrażenie autentyczności – już tak. Wyjątek dotyczy tekstów informacyjnych poddanych kontroli redakcyjnej, za które ktoś ponosi odpowiedzialność. Obowiązek spoczywa na tym, kto treść tworzy: jeśli agencja generuje reklamę dla marki, oznacza ją agencja.

Tak, obowiązuje od 2 lutego 2025. Digital Omnibus złagodził brzmienie art. 4: zamiast obowiązku „zapewnienia wystarczającego poziomu" kompetencji jest teraz obowiązek podejmowania środków wspierających ich rozwój. To obowiązek starannego działania, nie rezultatu – ale nadal obowiązek, a od sierpnia 2026 nadzorują go krajowe organy nadzoru rynku. W praktyce potrzebujesz dowodów: polityki korzystania z AI, listy przeszkolonych osób, zakresu szkolenia. Nie chodzi o kurs programowania, tylko o zrozumienie, jak działa AI, jakie ma ograniczenia i jak korzystać z niej bezpiecznie.

Zależą od kategorii naruszenia. Za zakazane praktyki (art. 5) – do 35 mln EUR lub 7% globalnego obrotu. Za naruszenie obowiązków przejrzystości i wymogów dla systemów wysokiego ryzyka – do 15 mln EUR lub 3% obrotu. Za wprowadzenie organu nadzoru w błąd – do 7,5 mln EUR lub 1,5%. Kary za naruszenie przejrzystości można nakładać od 2 sierpnia 2026, za systemy wysokiego ryzyka dopiero od 2 grudnia 2027. W Polsce nakłada je KRiBSI, od jej decyzji przysługuje odwołanie do Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Nie został odwołany – przesunięto jedną ścieżkę. Rozporządzenie (UE) 2026/1744, zaproponowane przez Komisję Europejską w listopadzie 2025, weszło w życie 27 lipca 2026. Przesuwa obowiązki dla samodzielnych systemów wysokiego ryzyka z 2 sierpnia 2026 na 2 grudnia 2027, a dla AI wbudowanej w produkty regulowane na 2 sierpnia 2028. Powód: nie zdążono z normami technicznymi, bez których nie da się przeprowadzić oceny zgodności. Nie przesunięto natomiast obowiązków przejrzystości, nadzoru rynku ani kar – te obowiązują od 2 sierpnia 2026. Teksty straszące pełną zgodnością wysokiego ryzyka od sierpnia 2026 powstały przed tą zmianą.

Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji to polski organ nadzoru rynku AI, powołany ustawą o systemach sztucznej inteligencji podpisaną 24 lipca 2026. Może wszczynać kontrole, nakładać kary, nakazać wycofanie systemu z rynku, a także wydawać opinie indywidualne, które dają pewność co do legalności rozwiązania przed jego wdrożeniem. Przewodniczący ma zostać powołany w ciągu dwóch miesięcy od wejścia ustawy w życie, cała Komisja w ciągu trzech – start planowany na jesień 2026. Skargę na system AI może złożyć każdy: klient, pacjent, odrzucony kandydat do pracy. Mniejsze firmy są zwolnione z opłat za udział w piaskownicy regulacyjnej.